Prawa cz這wieka - tablica czasowa

 

 

ok. 1750 p.n.e. - Kodeks Hammurabiego, Babilonia

ok. 1200 - ok. 300 p.n.e. - Stary Testament

ok. 551 - ok. 478 p.n.e. - Konfucjusz - z這ta regu豉 ("traktuj drugiego tak jak siebie")

ok. 40 - ok. 100 n.e. - Nowy Testament

644 - 656 Koran (tekst oryginalny)

1215 - Magna Carta, Anglia

1400 - Kodeks Nezahualcoyotla, Aztekowie

1648 - Traktat Westfalski, Europa

1689 - angielska Karta Praw, Anglia

1776 - Deklaracja Niepodleg這軼i, Stany Zjednoczone

1787 - Konstytucja Stan闚 Zjednoczonych

1789 - francuska Deklaracja Praw Cz這wieka i Obywatela, Francja

1791 - Karta Praw Stan闚 Zjednoczonych

1863 - Og這szenie Zniesienia Niewolnictwa, Stany Zjednoczone

1864, 1949 - Konwencja Genewska, Mi璠zynarodowy Czerwony Krzy

1919 - Liga Narod闚

1926 - Konwencja Dotycz帷a Niewolnictwa

1945 - Karta Narod闚 Zjednoczonych

1947 - Mohandas Gandhi dzi瘯i protestom bez u篡wania przemocy doprowadza do uzyskania przez Indie niepodleg這軼i

1948 - Powszechna Deklaracja Praw Cz這wieka (10 grudnia)

- Ameryka雟ka Deklaracja Praw i Obowi您k闚 Cz這wieka

- Konwencja Dotycz帷a Ludob鎩stwa

1950 - Konwencja Europejska

1951 - Konwencja Dotycz帷a Statusu Uchod嬈闚

1959 - Deklaracja Praw Dziecka

1961 - powstanie Amnesty International w Londynie

1965 - Mi璠zynarodowa Konwencja o Eliminacji Wszelkich Form Dyskryminacji Rasowej

1966 - Mi璠zynarodowa Konwencja Praw Obywatelskich i Politycznych

- Mi璠zynarodowa Konwencja Praw Ekonomicznych, Spo貫cznych i Kulturowych

1969 - Ameryka雟ka Konwencja Praw Cz這wieka

1973 - Mi璠zynarodowa Konwencja Dotycz帷a 圭igania i Karania Zbrodni Apartheidu

1979 - Mi璠zynarodowa Konwencja Dotycz帷a Eliminacji Dyskryminacji Kobiet

1984 - Mi璠zynarodowa Konwencja Dotycz帷a Tortur oraz Innego Okrutnego, Nieludzkiego, Poni瘸j帷ego Traktowania lub Karania

1986 - Afryka雟ka Karta Praw Cz這wieka i Praw Ludu

1989 - Mi璠zynarodowa Konwencja Praw Dziecka

1992 - Rigoberta Menchu otrzymuje Pokojowa Nagrod Nobla za jej walk o prawa rdzennych ludzi w Gwatemali i na ca造m 鈍iecie

1993 - Deklaracja Dotycz帷a Przemocy Przeciwko Kobietom

- Deklaracja Praw Ludno軼i Rdzennej

- 安iatowa Konferencja Narod闚 Zjednoczonych na temat Praw Cz這wieka, Austria

 

[Szczeg馧owy opis]

Kodeks Hammurabiego [ok. 1750 r p.n.e]

Hammurabi by w豉dc Babilonii - jednego z kilku rywali kr鏊estw Mezopotamii - kt鏎ego rz康y stanowi造 z這te lata kultury semickiej. Hammurabi w ko鎍u podbi inne mezopotamskie kr鏊estwa i wyda kodeks praw "aby ustanowi sprawiedliwo嗆 w Mezopotamii".

Zapisy na tabliczkach glinianych 鈍iadcz, 瞠 Hammurabi by skrupulatnym, zdolnym administratorem. Jego kodeks - jeden z najwcze郾iejszych prawnych dokument闚 - wp造n掖 na cywilizacj Bliskiego Wschodu na ca貫 wieki. Ujednolici wcze郾iejsze regu造 (prawa kr鏊estw Akadyjskiego i Sumeryjskiego, z kt鏎ymi walczy) pod wzgl璠em praktycznych aspekt闚 handlu, pracy, w豉sno軼i, rodziny, niewolnictwa oraz kary "oko za oko, z帳 za z帳". Kodeks Hammurabiego przetrwa w kolumnach kamiennych odkrytych w Iranie w 1901 roku (obecnie w Pary簑) oraz w wersjach glinianych tabliczek, prawdopodobnie pierwotnie wys豉nych w celu poinformowania obywateli umiej帷ych czyta o ich prawach.

 

Stary Testament ok. [1200-300 r p.n.e.]

W odr騜nieniu od wi瘯szo軼i staro篡tnych lud闚, kt鏎zy oddawali cze嗆 wielu bogom, staro篡tni Izraelici czcili jednego, uniwersalnego Boga. Histori postrzegali jako wsp馧dzia豉nie pomi璠zy Bogiem a ludzko軼i; jej bieg zale瘸 od przestrzegania prawa Bo瞠go. Pisma Hebrajczyk闚 - 39 ksi庵, kt鏎e posiadaj wielu autor闚 - s zapisem praw, kt鏎e B鏬, jak s康zili, da Izraelitom. Chrze軼ijanie i Muzu軛anie tak瞠 oparli swoj etyk na Pismach Hebrajczyk闚. Chrze軼ijanie znaj je jako Stary Testament. Muzu軛anie uwa瘸j pierwszych pi耩 ksi庵, Tor, za pisma natchnione.

Tora zawiera prawa, kt鏎e B鏬 mia przekaza prorokom 砰dowskim, pocz患szy od praw mozaikowych - Dziesi耩 Przykaza - kt鏎e Mo瞠sz otrzyma na G鏎ze Synaj. Prawa mozaikowe nakazywa造 zachowanie szacunku do 篡cia i w豉sno軼i, zar闚no bli幡ich, jak i obcych, dzi瘯i ustanowieniu praw wed逝g obowi您k闚 (prawo do 篡cia, na przyk豉d, by這 wyra穎ne w przykazaniu "nie zabijaj"). Tradycja azylu w ko軼io豉ch i synagogach, oraz zasada, 瞠 kto jest niewinny, p鏦i mu si tego nie udowodni, r闚nie maj pocz徠ki w prawie 篡dowskim.

 

Konfucjusz [ok. 551-479 r p.n.e.]

砰j帷 w politycznie i spo貫cznie niespokojnych czasach, Konfucjusz by filozofem, kt鏎y uczy o rz康zie i reformach spo貫cznych. Jego koncepcja obraca豉 si wok馧 "jen" czy te 篡czliwo軼i, co wyrazi w stwierdzeniu: "nie r鏏 drugiemu tego, czego nie chcia豚y, aby tobie robiono" oraz "traktuj drugiego tak jak siebie". Uwa瘸, 瞠 ludzie powinni praktykowa "jen" w stosunku do tych, kt鏎zy stoj ni瞠j w spo貫cznej czy duchownej hierarchii, oraz 瞠 rz康 powinien praktykowa "jen" zamiast u篡wa si造. Jego w豉sna misja w rz康zie zako鎍zy豉 si, gdy wszed w konflikt z prze這穎nymi.

Nauka Konfucjusza, zebrana w jego Analektach i g這szona przez jego 3000 uczni闚 sta豉 si kodeksem post瘼owania i podstaw tradycyjnego sposobu 篡cia, dzi瘯i kt鏎emu sta si najbardziej wp造wowym filozofem z historii Chin. Nauka konfucja雟ka akcentuj帷a odpowiedzialno嗆 jednostki przed wsp鏊not pozostaje wp造wowa we wsp馧czesnych Chinach i innych pa雟twach Azji.

 

Nowy Testament [ok. 40-100 r n.e.]

Uczniowie Jezusa, rozproszeni po Imperium Rzymskim pisali listy i opowie軼i o jego 篡ciu, kt鏎e kr捫y造 w鈔鏚 wczesnych ko軼io堯w chrze軼ija雟kich. Sta造 si z czasem Nowym Testamentem, w kt鏎ym twierdzi si, 瞠 Jezus cytowa Stary Testament: "Duch Pana jest we mnie... aby g這si dobr nowin w鈔鏚 biednych. Pos豉 mnie, bym og這si wolno嗆 uwi瞛ionym i przywr鏂i wzrok niewidomym, abym oswobodzi ciemi篹onych, abym [zaprosi wszystkich do Kr鏊estwa Bo瞠go]". Nast瘼nie stwierdzi, 瞠 wype軟i te s這wa.

Nowy Testament m闚i, 瞠 Jezus z這軼i przyw鏚c闚 religijnych odkrywaj帷 ich hipokryzj, uzdrawiaj帷 chorych i traktuj帷 kobiety, obcych i biednych z szacunkiem. Aposto Pawe, kt鏎y napisa kilka ksi庵 Nowego Testamentu w wi瞛ieniu, powiedzia, 瞠 w鈔鏚 uczni闚 Jezusa "nie by這 ni 砰da, ni Greka, s逝gi czy wolnego, kobiety czy m篹czyzny". Nowy Testament twierdzi te, 瞠 Jezus uczy, 瞠 prawa musz i嗆 w parze z odpowiedzialno軼i. Zach璚a uczni闚 do tego, aby karmili g這dnych, ubierali nagich i wybaczali swoim wrogom.

 

Magna Carta [1215]

Angielska szlachta i duchowie雟two sprzeciwi這 si nadu篡ciom w豉dzy ze strony Kr鏊a Jana I - wysokim podatkom w celu finansowania drogich, nieudanych wojen, i jego odrzuceniu autorytetu papie瘸, co sprawia這, 瞠 przez lata ko軼io造 by造 zamkni皻e. Podporz康kowali kr鏊a rz康om prawa, zmuszaj帷 go do uchwalenia "wielkie karty" swob鏚.

Cho Kr鏊 Jan I szybko j pogwa販i, Magna Carta w ko鎍u sta豉 si szeroko cytowana, w obronie wielu wolno軼i. Narodowa i pa雟twowa konstytucja USA zawiera idee, a nawet zwroty wzi皻e bezpo鈔ednio z niej - na przyk豉d poj璚ie bez reprezentacji nie ma opodatkowania ("no taxation without representaion"). Klauzula 39, kt鏎a m闚i, 瞠 "瘸den wolny cz這wiek nie mo瞠 zosta aresztowany czy uwi瞛iony [czy pozbawiony w豉sno軼i] bez prawomocnego wyroku s康owego", jest znana jako prawo habeas corpus, czy procesu s康owego.

 

Traktat Westfalski [1648]

Przez wieki po Augustynie, Rzymski Ko軼i馧 Katolicki by wyj徠kowym autorytetem chrze軼ija雟kim w Europie. Jednak ko軼i馧 sta si ska穎ny zepsuciem i niezdolno軼i spe軟iania potrzeb duchowych swoich wiernych, i w 16 wieku zacz窸y si coraz dalej si璕aj帷e reformy. Reformacja oraz katolicka Kontrreformacja, razem ze sporami na temat suwerenno軼i, obj窸y na ca造 wiek Europ.

Wojny te zako鎍zy造 si wreszcie Traktatem Westfalskim (nazwa od regionu w Niemczech, gdzie zosta podpisany). Traktat doprowadzi do wsp馧czesnego poj璚ia narodowej suwerenno軼i dzi瘯i uwolnieniu w豉dc闚 pa雟tw od jurysdykcji ko軼io豉 katolickiego. Pozwoli rz康z帷ym wybiera wiar swoich poddanych, ale oznacza koniec dla Reformacji i Kontrreformacji okre郵aj帷, 瞠 w豉dcy mog utraci ziemie, je郵i zmieni wyznanie. Traktat r闚nie by krokiem naprz鏚 w stron tolerancji religijnej, daj帷 katolickim lub protestanckim mniejszo軼iom w niekt鏎ych pa雟twach prawo do prywatnego wyznania, wolno軼i sumienia i emigracji.

 

Angielska Karta Praw [1689]

Jakub III, jak kilku innych kr鏊闚 przed nim, uwa瘸 prawo za niewygodne i cz瘰to czu si zwolniony od jego przestrzegania. Jego poddani obalili go za to w 1688 roku, a kiedy Maria II i Wilhelm III zasiedli na tronie w 1689 roku, Parlament wypu軼i prawo deklaruj帷e, 瞠 nie b璠zie ju tolerowa kr鏊ewskich ingerencji w jego dzia豉lno嗆. Karta ta sta豉 si cz窷ci idei le膨cych u podstaw konstytucji angielskiej, i w nast瘼nym wieku wi瘯szo嗆 Anglik闚 by豉 dumna z wolno軼i, kt鏎 gwarantowa豉 im przed arbitralnym rz康em.

Karta zabroni豉 kr鏊owi nieprzestrzegania prawa bez zgody Parlamentu, wyr騜niaj帷 wolne wybory na cz這nk闚 Parlamentu, i ustanawiaj帷, 瞠by wolno嗆 mowy w Parlamencie nie mog豉 by kwestionowana, w s康zie czy gdziekolwiek. Prawo to zabrania這 te opodatkowania czy utrzymywania jakiejkolwiek armii w czasie pokoju bez zgody Parlamentu, wysokich kaucji i grzywien, oraz okrutnego i wyj徠kowego karania.

 

Deklaracja Niepodleg這軼i Stan闚 Zjednoczonych [1776]

Nazywaj帷 siebie samych Kongresem Kontynentalnym, przedstawiciele 13 kolonii brytyjskich po raz pierwszy zebrali si w 1774 roku, aby zaprotestowa przeciwko polityce Wielkiej Brytanii. Kiedy zebrali si znowu, po rozpocz璚iu Rewolucji Ameryka雟kiej, g這sowali za niepodleg這軼i od Brytanii i przyj瘭i Deklaracj Niepodleg這軼i, staj帷 si pierwszym rz康em 13 Stan闚 Zjednoczonych. Deklaracja mia豉 daleko id帷e i d逝go trwaj帷e znaczenie dla prawa jednostki w cywilizacji zachodniej, inspiruj帷 rebeli przeciwko hiszpa雟kim rz康om w Po逝dniowej Ameryce i przeciwko monarchii we Francji.

Z powodu swoich literackich uzdolnie, Thomas Jefferson zosta wybrany do napisania Deklaracji. Bazuj帷 przede wszystkim na teorii praw naturalnych Locke'a i Monteskiusza, wymienia skargi kolonist闚 pod adresem Kr鏊a Jerzego, oskar瘸j帷 go o systematyczna tyrani; ponadto oznajmia oddzielenie kolonii od Wielkiej Brytanii, proklamuje stworzenie Stan闚 Zjednoczonych i usprawiedliwia rewolucj. Kongres odrzuci dwa ust瘼y, w kt鏎ych Jefferson bezwzgl璠nie krytykuje niewolnictwo i oczernia Brytyjczyk闚.

 

Konstytucja Stan闚 Zjednoczonych i Karta Praw [1787, 1791]

W obliczu rozchwianej gospodarki i zbrojnej rebelii 12 z nowych stan闚 wys豉這 delegat闚, aby jeszcze raz przemy郵e konstytucj z 1781 roku. Podczas konwencji delegaci (w wieku 20-30 lat, ale prowadzeni byli przez weteran闚 Jamesa Madisona i George'a Washingtona) doprowadzili do zcentralizowania i umocnienia rz康u, jednocze郾ie obieraj帷 sobie za cel ograniczenie jego w豉dzy w taki spos鏏, by zagwarantowa wolno嗆 jednostkow.

Konstytucja z 1781 roku zast徙i豉 prawie bezsilny Kongres Kontynentalny trzema sekcjami rz康u i postara豉 si o wprowadzenie mi璠zy nimi zasady check and balance (kontrola i r闚nowaga). 26 poprawek do Konstytucji ustanowi這 specyficzne prawa (Karta Praw, do kt鏎ej przyczynili si anty-federali軼i, z Jeffersonem, zawiera pierwszych 10). Stosowalna, jak jeden s璠zia zauwa篡, "do r騜nych kryzys闚 w kwestiach ludzkich" przez reinterpretacj prawnicz, Konstytucja jest obecnie najstarsz na 鈍iecie z tych, kt鏎e wci捫 obowi您uj i jednym z najbardziej wp造wowych dokument闚 w historii Zachodu.

 

Deklaracja Praw Cz這wieka i Obywatela [1789]

Od lat 30-tych 18 wieku upadek ekonomiczny i idee O鈍iecenia rozszerza造 si we Francji jednocze郾ie, a sukces Rewolucji Ameryka雟kiej dostarczy reformistom francuskim nadziei. Stany Generalne (przedstawiciele duchowie雟twa, szlachty i ludu) napisali Deklaracj, aby da przyk豉d my郵i tw鏎com o鈍ieceniowym, takim jak Wolter, Monteskiusz, Encyklopedy軼i i Rousseau.

Cho starania reformatorskie upad造 i Francja pogr捫y豉 si w rewolucji, dziedzictwo Deklaracji w ko鎍u przetrwa這. Atakowa豉 polityczny i prawny system monarchii i okre郵i豉 prawa naturalne ludzi jako "wolno嗆, w豉sno嗆, bezpiecze雟two i prawo do oporu przed opresj". Deklaracja zast徙i豉 system arystokratycznych przywilej闚, kt鏎e istnia造 pod rz康ami monarchii zasad r闚no軼i wobec prawa.

 

Og這szenie Zniesienia Niewolnictwa [1863]

Wojna Domowa zacz窸a si w 1861 roku jako walka P馧nocy o zachowanie Stan闚 Zjednoczonych przed rozpadem. Abolicjoni軼i byli w mniejszo軼i; Abraham Lincoln broni moralnych praw do wolno軼i niewolnik闚 i nie m鏬豚y nigdy zosta wybrany na prezydenta wok馧 has豉 zniesienia niewolnictwa. Ale gdy ju stany po逝dniowe od陰czy造 si, cel polityczny utrzymania niewolnictwa przesta istnie, a gdy by這 coraz wi璚ej ofiar, a ochotnik闚 nie przybywa這, pojawi豉 si potrzeba w陰czenia czarnych. Dok豉dnie dwa lata p騧niej, kiedy Lincoln wyda Proklamacj Emancypacji, P馧noc przemieni豉 wojn w krucjat o wyzwolenie niewolnik闚 na Po逝dniu.

Poniewa stosowa豉 si tylko do teren闚 w posiadaniu Konfederat闚 - przynosz帷 efekt wtedy gdy granice P馧nocy si poszerza造 - Proklamacja na pocz徠ku nie wyzwoli豉 瘸dnych niewolnik闚. Jej wa積o嗆 polega na tym, 瞠 otworzy豉 ona drzwi do zaci庵ania czarnych 穎軟ierzy - co zaszokowa這 wielu i przyczyni這 si do zwyci瘰twa P馧nocy - i do wprowadzenia 13 poprawki, kt鏎a zabrania豉 prawnie niewolnictwo w ca造m kraju od 1865 roku.

 

Konwencja Genewska [1864, 1949]

Powo豉na przez w豉郾ie stworzony Mi璠zynarodowy Czerwony Krzy, Konwencja Genewska z 1864 roku by豉 pierwszym mi璠zynarodowym traktatem prawnym, kt鏎y regulowa dzia豉nie pa雟tw podczas wojny, i jako taka wyznacza pocz徠ek nowoczesnego prawa humanitarnego i praw cz這wieka. Konwencja zdefiniowa豉 spos鏏 post瘼owania z chorymi i rannymi 穎軟ierzami.

Konwencja by豉 kilkakrotnie zmieniana i wzbogacana poprawkami, a jej obecna wersja, zatwierdzona w roku 1949 po 2 wojnie 鈍iatowej sk豉da si z czterech oddzielnych konwencji. Pierwsza i druga dotycz opieki nad chorymi i rannymi 穎軟ierzami na l康zie i morzu podczas wojny. Trzecia okre郵a traktowanie je鎍闚 wojennych. Czwarta m闚i o ochronie cywil闚 i os鏏 nie bior帷ych udzia逝 w walkach. Razem wzi皻e, cztery Konwencje Genewskie s nastawione na zapewnienie, 瞠by ludzka godno嗆 by豉 przestrzegana nawet w przypadku dzia豉 wojennych. Przestrzeganie tych cel闚 jest wci捫 kontrolowane i wymuszane przez Mi璠zynarodowy Komitet Czerwonego Krzy瘸.

 

Mohandas Karamchand Gandhi [1869-1948]

Gandhi zacz掖 swoj karier w Afryce Po逝dniowej, gdzie uczy si prawa i dzia豉 przeciwko rasizmowi skierowanemu przeciwko Hindusom. Wypracowa tam swoj taktyk oporu bez przemocy opartej na zasadzie szacunku do 篡cia; nazwa swoj strategi "satyagraha" (si豉 prawdy). P騧niej, w Indiach, po masakrze ze strony Brytanii, Gandhi przeprowadzi seri kampanii "satyagraha" a Indie zdoby造 niepodleg這嗆 w 1947 roku. Kampanie Gandhiego sz造 na przemian z jego wi瞛ieniem. Jego "konstruktywny program" sk豉da si ruch闚 przeciwko dyskryminacji klasowej i za jedno軼i hindusko-islamsk, prawami kobiet i edukacj podstawow.

Okrzykni皻y p騧niej Mahatm (wielk dusz), Gandhi zosta zamordowany przez fanatyka religijnego. Jego wp造w rozprzestrzeni si na ca造 鈍iat - zw豉szcza w Afryce Po逝dniowej i Stanach Zjednoczonych, gdzie p騧niej pojawi造 si g堯wne ruchy na rzecz praw obywatelskich oparte na jego ideach.

 

Karta Narod闚 Zjednoczonych [1945]

Karta ONZ zosta豉 podpisana prze 51 pa雟tw w klimacie powojennym w 1945 roku. Powo豉豉 ona do 篡cia mi璠zynarodow organizacj po鈍i璚on podtrzymywaniu pokoju i bezpiecze雟twa i nastawion na wsp馧prac w rozwi您ywaniu ekonomicznych, spo貫cznych, kulturowych i humanitarnych problem闚. Cho stwierdza豉 o "wierze w fundamentalne prawa cz這wieka", sygnatariusze nie byli ze sob zgodni co do natury tych praw. Dlatego pierwsza konferencja ONZ odrzuci豉 propozycj w陰czenia ochrony praw cz這wieka do Karty jako jednego z jej artyku堯w.

Karta daje Zgromadzeniu Og鏊nemu ONZ i jego Komisji Praw Cz這wieka nadrz璠n odpowiedzialno嗆 za promowanie praw cz這wieka. Komisja dzia豉豉 instrumentalnie w tworzeniu deklaracji i konwencji praw cz這wieka, w陰czaj帷 w to obywatelskie, polityczne, ekonomiczne, spo貫czne i kulturowe prawa. Mimo nieposiadania si造 obowi您uj帷ego prawa, dokumenty te s wykorzystywane do interpretacji zabezpiecze praw cz這wieka gwarantowanych przez Kart ONZ.

 

Powszechna Deklaracja Praw Cz這wieka [1948]

Poniewa przedstawiciele podczas konferencji ONZ w 1945 nie mogli doprowadzi do pogodzenia swoich r騜nych koncepcji dotycz帷ych praw cz這wieka, klauzule odnosz帷e si do praw cz這wieka w陰czone w ko鎍u do Karty ONZ by造 bardzo niejasne, ONZ wyznaczy豉 komisj, z Eleanor Roosevelt jako przewodnicz帷, aby dookre郵i odno郾iki Karty do tych praw. Rezultatem by這 stwierdzenie istnienia powszechnych cel闚 dotycz帷ych praw cz這wieka i swob鏚, kt鏎e zosta這 przyj皻e przez Zgromadzenie Og鏊ne ONZ w 1958 roku. Deklaracja nie zobowi您uje prawnie, ale jej zawarto嗆 zosta豉 wcielona w wiele poszczeg鏊nych konstytucji pa雟twowych, i sta豉 si g堯wn wyk豉dni praw cz這wieka. Debaty dotycz帷e pierwsze雟twa praw politycznych i obywatelskich jednostek a prawami spo貫cznymi i ekonomicznymi sprawi造, 瞠 stworzenie szkicu Deklaracji by這 d逝gim i 禦udnym procesem. Pa雟twa socjalistyczne opowiada造 si za prymatem tych drugich. Wiele z pa雟tw bloku wschodniego wstrzyma這 si od g這sowania; Arabia Saudyjska zg這si豉 sprzeciw wobec wolno軼i religijnej, a Afryka Po逝dniowa - rasowej r闚no軼i.

[oprac. na podstawie materia堯w UNHCHR]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
Wroc豉w, 10.07.2000